صنایع بسته بندی

صنایع بسته بندی چیست؟ و چه نقشی در زنجیره تولید دارد؟

صنایع بسته بندی مجموعه ای از مواد، فرایندها و ماشین آلات است که محصول را از خط تولید تا دست مصرف کننده نگه می دارد و محافظت می کند. هویت بخشی، امنیت، سلامت و حمل و نقل کالا همگی به بسته بندی وابسته اند. از طرف دیگر، ظاهر جذاب بسته بندی بر جذب مشتری هم اثر مستقیم دارد. برای همین، بسته بندی امروز هم وظیفه فنی دارد و هم وظیفه بازاریابی.

تاریخچه صنایع بسته بندی از برگ درختان تا بسته بندی هوشمند

نخستین بسته بندی ها ساده بودند. تاریخچه این صنعت به بسته بندی با برگ ها می رسد و حدود پنج هزار سال قدمت دارد. بعدها کاغذ موم، چرم، پوست و چوب پنبه جای برگ ها را گرفتند و ظرف های چوبی و شیشه ای برای غلات، آرد و روغن رایج شدند. شیشه دمیده هم هم به بهبود کیفیت زندگی کمک کرد و هم راه را برای پیشرفت بسته بندی باز کرد.

نقطه عطف بعدی، ورود فلز بود. در اوایل قرن نوزدهم، پیتر دیورند انگلیسی قوطی فلزی را ابداع کرد. ناپلئون بناپارت هم در تکامل این صنعت نقش پررنگی داشت.

پس از آن مسیر به مواد جدید رسید:

• بسته بندی پلاستیکی پس از جنگ جهانی دوم پدید آمد.
• سلفون در دهه های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ به دلیل شفافیت و دیده شدن محصول بدون باز کردن بسته، محبوب شد.
• بازیافت ضایعات بسته بندی در دهه ۱۹۷۰ و همزمان با تغییر ارزش های اجتماعی جدی گرفته شد.

امروز فناوری هایی مثل واقعیت افزوده و اینترنت اشیاء بسته بندی را به ابزاری متصل و داده محور تبدیل کرده اند. همین مسیر نشان می دهد صنایع بسته بندی همیشه همگام با نیاز بازار و مواد در دسترس تغییر کرده است.

انواع بسته بندی در صنایع بسته بندی بر اساس جنس مواد

پرجستجوترین سوال کاربران درباره این حوزه این است که بسته بندی ها چه دسته بندی هایی دارند. رایج ترین معیار دسته بندی، جنس ماده ای است که محصول را در بر می گیرد. انتخاب جنس به نوع کالا، شرایط نگهداری، مسیر حمل و هزینه بستگی دارد و هیچ جنسی برای همه محصولات بهترین نیست.

چه زمانی کدام جنس مناسب تر است؟

برای کالای شکستنی یا سنگین، استحکام و ضربه گیری مهم تر از ظاهر است. برای مواد غذایی، ملاحظات بهداشتی و ایزوله بودن از هوا و رطوبت در اولویت قرار می گیرد. اگر هدف اصلی جلب نظر مشتری در قفسه فروشگاه باشد، قابلیت چاپ و طراحی اهمیت بیشتری پیدا می کند. به همین دلیل بسیاری از تولیدکنندگان در صنایع بسته بندی چند جنس را با هم ترکیب می کنند، مثلاً کارتن بیرونی برای حمل و فیلم پلاستیکی برای محافظت داخلی.

ماشین آلات خط بسته بندی و قطعات صنعتی مورد نیاز آن

در صنایع بسته بندی، کیفیت خروجی فقط به مواد اولیه بستگی ندارد. ماشین های پرکن، شیرینگ، لیبل زن و نوار نقاله باید ساعت ها بدون توقف کار کنند، و هر قطعه فرسوده می تواند کل خط را متوقف کند.

اجزای اصلی یک خط بسته بندی

یک خط معمول از چند مرحله پشت سر هم تشکیل می شود:

• تغذیه و مرتب سازی محصول
• پر کردن یا قرار دادن محصول در بسته
• دوخت، چسباندن یا مهر و موم کردن
• برچسب زنی و کدگذاری
• چیدن در کارتن و پالت

قطعات مصرفی که بیشترین سایش را می بینند

نقاط تماس مستقیم با محصول یا بسته، مثل غلتک ها، چرخ های هدایت، راهنماها، تیغه های تمیزکننده و بوش ها، بیشتر از بقیه اجزا فرسوده می شوند. در بسیاری از این نقاط، تولید قطعات پلی اورتان انتخاب رایجی است، چون این ماده در برابر سایش مقاومت خوبی دارد و می توان سختی آن را متناسب با کار تنظیم کرد. غلتک نرم تر برای محصول حساس و غلتک سفت تر برای بار سنگین مناسب تر است.

دقت کنید مشخصات دقیق مثل درجه سختی و ابعاد باید با نیاز هر ماشین و تأیید سازنده قطعه یا دستگاه تعیین شود و نمی توان یک عدد ثابت را برای همه خطوط پیشنهاد کرد.